ชีวิตนักเรียนพยาบาลศิริราช

โรงเรียนแพทย์ผดุงครรภ์และหญิงพยาบาลของสมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินีนาถ

โรงเรียนพยาบาลแห่งแรกของประเทศไทยนี้ สมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดการเรียนการสอนขึ้นในบริเวณโรงพยาบาลศิริราช เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๙ (นับตามปีปฏิทินปัจจุบัน คือ พ.ศ. ๒๔๔๐) พระราชทานนามแรกตั้งว่า “โรงเรียนหญิงแพทย์ผดุงครรภ์แลการพยาบาลไข้”

“โรงเรียนแพทย์ผดุงครรภ์และหญิงพยาบาลของสมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินีนาถ” (ชื่อโรงเรียนขณะนั้น) ในสมัยที่สมเด็จพระบรมราชชนนีทรงเข้าศึกษานั้น เป็นโรงเรียนที่มีหลักสูตรการเรียน ๓ ปี คือชั้นปีที่ ๑ เรียนภาคทฤษฎีในวิชาสรีรวิทยา สุขวิทยา การตรวจไข้ การพยาบาล การผดุงครรภ์ และธรรมจริยา ชั้นปีที่ ๒ และ ชั้นปีที่ ๓ ฝึกปฏิบัติที่ต้องอยู่ในการควบคุมของครูพยาบาล นักเรียนต้องฝึกปฏิบัติการพยาบาล การผดุงครรภ์ การทำรายงานการตรวจไข้ การเลี้ยงเด็ก การปลูกฝี และการนวดเพื่อความสุขสบายของคนไข้ รวมทั้งการเย็บปักถักร้อย และการประกอบอาหาร

ชีวิตนักเรียนพยาบาลศิริราช

ทรงเป็นนักเรียนพยาบาลเลขที่ ๗๙ เข้าศึกษาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๖ ขณะพระชนมายุ ๑๓ พรรษา ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ถึง ๒ ปี แต่ด้วยเวลานั้นมีผู้เรียนน้อย จึงไม่เคร่งครัดเรื่องเกณฑ์อายุนัก ที่สำคัญที่สุดคือพระองค์ทรงอ่านและเขียนได้เป็นอย่างดี

ทรงเป็นนักเรียนพยาบาลประเภทนักเรียนหลวง (นักเรียนประจำ) ต้องประทับร่วมกับนักเรียนอื่นๆ ในเรือนพัก ซึ่งเป็นเรือนไม้ ๒ ชั้น ชั้นบนเป็นห้องนอน ชั้นล่างเป็นห้องเรียน

การเรียนสมัยนั้น ครูสอนโดยบอกให้นักเรียนจดตาม นักเรียนบางคนจดไม่ทัน จึงเขียนเล่น แต่สมเด็จพระบรมราชชนนีทรงเขียนได้คล่อง จึงทรงช่วยเขียนให้พระสหายบ่อยๆ

ด้วยความที่ยังทรงพระเยาว์อยู่มาก และโปรดการเล่นซุกซน “ครั้งหนึ่งที่ต้องทรงช่วยทำคลอด คนต้องไปตามลงมาจากต้นมะม่วง”

คราวหนึ่งทรงเข้าไปพยาบาลคนไข้ “เมื่อคนไข้เห็นหน้าผู้พยาบาลก็ร้องไห้ออกมา คงเพราะไม่เชื่อใจ ด้วยเห็นว่ายังเด็กอยู่มาก”

นางสาวเนื่อง จินตดุล เป็นพระสหายที่ทรงสนิทมาก และนางสาวเนื่องก็ประทับใจในพระราชอัธยาศัยของสมเด็จพระบรมราชชนนี และสัญญาว่า “ถ้าเธอมีบุตร จะมาช่วยเลี้ยงให้” ซึ่งต่อมา”แม่เนื่อง”ก็ได้มาเป็นพระอภิบาลของพระราชโอรสธิดาทุกพระองค์ของสมเด็จพระบรมราชชนนี

การเรียนของสมเด็จพระบรมราชชนนีเป็นไปอย่างดี ทรงผ่านพระประสบการณ์การฝึกภาคปฏิบัติ ทั้งการพยาบาล และการผดุงครรภ์  ส่วนการเย็บปักถักร้อยและการประกอบอาหาร ทรงมีพระประสบการณ์การเย็บผ้าปูที่นอน และการทำไข่หวาน

สมัยนั้นผู้ที่สอบผ่านทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติการพยาบาลและการผดุงครรภ์ จึงจะได้รับ “ประกาศนียบัตรแพทย์ผดุงครรภ์” ส่วนผู้ที่สอบไม่ผ่านภาคปฏิบัติ จะได้รับเพียง “ประกาศนียบัตรคนพยาบาล” เท่านั้น  ซึ่งสมเด็จพระบรมราชชนนีทรงสำเร็จการศึกษาได้รับ “ประกาศนียบัตรแพทย์ผดุงครรภ์” ใน พ.ศ. ๒๔๕๙

นักเรียนทุนพระราชทาน

พ.ศ. ๒๔๖๐ หลังจบการศึกษาที่ศิริราช สมเด็จพระบรมราชชนนีทรงได้รับทุนพระราชทาน จากสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เสด็จฯ ไปทรงศึกษาวิชาพยาบาล ณ สหรัฐอเมริกา

 

 

 


Copyright 2021 Faculty of Nursing, Mahidol University. All rights reserved. 

Webmaster: nswww@mahidol.ac.th